Άγιοι Τριμιθιάς, Τ.Θ. 150, Λευκωσία 2671, Κύπρος
Cyprus
info@babyspace.com.cy
2015-10-30 20:09:40 +0200 Η Σοφία Ζαχαράκη μιλά στη Βάλια Κουρκουμέλη για την δημιουργία της πορσελάνινης κούκλας. Μια κούκλα από πορσελάνη

Μια κούκλα από πορσελάνη

Μια κούκλα από πορσελάνη 470 900
Στα χέρια της Σοφίας Ζαχαράκη η πορσελάνη παίρνει μορφή εδώ και 10 χρόνια. Η δημιουργία μιας πορσελάνινης κούκλας ξεκίνησε τυχαία για αυτή...

Πώς ξεκινήσατε να κατασκευάζετε κούκλες;
Τυχαία. Μια μέρα είδα μια εκπομπή στην τηλεόραση που έλεγε ότι μπορείς να μάθεις να φτιάχνεις πορσελάνινες κούκλες. Έτσι λοιπόν ξέκινησα. Σιγά σιγά προχώρησα. Πήγα στην Κρήτη, παρακολούθησα και σεμινάρια στην Γερμάνια. Σήμερα μετράω 10 χρόνια που ασχολούμαι με την κούκλα. 

Πού είναι το εργαστήρι σας;
Το εργαστήρι μου βρίσκεται στην Κόρινθο και συγκεκριμένα στο Δερβένι. Είμαι εγώ μαζί με μια άλλη κοπέλα που συνεργαζόμαστε. Το κάνουμε παρεούλα σαν παιχνίδι. 

Από που ξεκινά το ταξίδι της πορσελάνινης κούκλας;
Η πορσελάνινη κούκλα κατασκευάζεται εδώ και πολλά χρόνια. Οι πρώτες κούκλες κατασκευάζονταν στην Γερμανία και την Γάλλια. Αργότερα τα πάντα μεταφέρθηκαν στην Αμερική. Σκεφτείτε ότι τις πρώτες ύλες για την κατασκευή μιας κούκλας τις παραγγέλνουμε από το εξωτερικό. 

             «...και σιγά σιγά το καλούπι παίρνει μορφή»

Πώς κατασκευάζονται οι κούκλες;
 Η πρώτη ύλη της κούκλας είναι η πορσελάνη. Η πορσελάνη στην αρχή είναι σε υγρή μορφή. Αυτή η μορφή με βοήθημα τα καλούπια και το ψήσιμο παίρνει την τελική της μορφή. Η διαδικασία είναι μεγάλη. Δουλεύεις την πορσελάνη, την ψήνεις, την τρίβεις, τη βάφεις και μετά την ξαναψήνεις....

Με λίγα λόγια....
Στην αρχή ετοιμάζουμε την πορσελάνη. Τη σουρώνουμε έτσι ώστε να μην έχει κομματάκια. Για να είναι έτοιμη η πορσελάνη προς χρήση θέλει 10 ώρες. Όταν λοιπόν περάσει ο αναμενόμενος χρόνος και η πορσελάνη είναι έτοιμη τη βάζουμε μέσα στο καλούπι. Την αφήνουμε 5 λεπτά ίσα ίσα να κολλήσει. Μόλις βγει από το καλούπι θέλει περίπου 1 με 2 μέρες για να στεγνώσει και να είναι έτοιμη να την δουλέψεις. Εκεί αρχίζει η δημιούργια και σιγά σιγά το καλούπι παίρνει μορφή.
Τώρα μάλιστα χρησιμοποιούμε μια νέα τεχνική που ήρθε από την Γερμανία. Ψήνουμε την πορσελάνη και εν συνεχεία τη δουλεύουμε μέσα στο νερό. Με αυτή την τεχνική δεν βγαίνει πολλή σκόνη και η πορσελάνη δουλεύεται καλύτερα. Επίσης ένα θετικό του νερού είναι ότι τα διάφορα σκασίματα είναι πιο ευδιάκριτα. 

Πόσος  χρόνος χρειάζεται για να γίνει μια κούκλα; 
Ο χρόνος που χρειάζεται για να γίνει μια κούκλα εξαρτάται από τον καιρό. Εάν ο καιρός είναι ζεστός, μέσα σε 20 μέρες μπορεί να γίνει μια κούκλα. Όταν ο καιρός δεν είναι καλός και έχει υγρασία μπορεί μια κούκλα να κάνει και μήνα για να είναι έτοιμη.

Από τι ύλικό είναι τα μαλλιά και τα μάτια της κούκλας; Τα μαλλιά και οι βλεφαρίδες της κούκλας είναι από φυσική τρίχα. Για το λόγο αυτό μπορείς και να τα λούσεις. Τα μάτια της κούκλας είναι από κρύσταλλο και τοποθετούνται στο τέλος κουμπωτά.

Τα ρούχα της κούκλας είναι πολύ ιδιαίτερα...

 Τα ρούχα της κούκλας είναι από ύφασμα που χρησιμοποιούν για τα βαπτιστικά ρουχαλάκια. Τα ρούχα ράβονται ένα- ένα ξεχωριστά για την κάθε κούκλα.




«Υπάρχει περίπτωση να δεις δύο κούκλες από το ίδιο καλούπι και να μην καταλάβεις ότι είναι ίδιες. Εκεί βρίσκεται και η μοναδικότητα του χειροποίητου»

Τα καλούπια είναι μοναδικά;
Τα καλούπια κυκλοφορούν σε όλον τον κόσμο. Το κάθε καλούπι όμως δίνει ζωή σε 200 κούκλες. Το θέμα είναι ότι επειδή οι κούκλες είναι χειροποίητες, ποτέ δεν θα βγει η ίδια. Όσο και να θες να φτιάξεις την ίδια κούκλα, ποτέ δεν θα το καταφέρεις. Ποτέ δεν θα είναι η ίδια. Υπάρχει περίπτωση να δεις δύο κούκλες από το ίδιο καλούπι και να μην καταλάβεις ότι είναι ίδιες. Εκεί βρίσκεται και η μοναδικότητα του χειροποίητου. 

Μπορεί να γίνει παραγγελία μιας συγκεκριμένης κούκλας; 
Κάποιος που θέλει μια πορσελάνινη κούκλα μπορεί να παραγγέλνει από αυτές που έχουμε. Αν θέλει κάτι πιο ειδικό μπορεί να επιλέξει χρώμα μαλλιών, χρώμα ματιών, ρούχα. Η μορφή όμως της κούκλας είναι  συγκεκριμένη. Επίσης μπορεί να επιλέξει ένα ειδικό ρούχο ή να φέρει το φορμάκι του μωρού του.  Θυμάμαι κάποτε μου έκαναν μια παραγγέλια κούκλα-γιατρό γιατί ήθελαν να την δώσουν σε μια κοπέλα που πήρε το πτυχίο της στην ιατρική. 

Υπάρχουν διαφόρων ειδών πορσελάνινες κούκλες;
Υπάρχουν οι κούκλες αντίκας αλλά και οι μοντέρνες κούκλες. Εμείς κατασκευάζουμε τις μοντέρνες. Μια κούκλα αντίκας είναι πιο σκληρή στο πρόσωπο, είναι πιο άγρια. Σε αντίθεση με την μοντέρνα κούκλα που έχει μορφή μωρού και είναι χαμογελαστή...πιο τσαχπίνα.

Σε τι τιμές κυμαίνεται μια πορσελάνινη κούκλα;

  

Η πορσελάνινη κούκλα είναι ένα άκριβό χόμπυ. Αν κάποιος θέλει να ασχοληθεί με τη συλλογή πορσελάνινης κουκλάς πρέπει να ξοδέψει πολλά χρήματα. Τα υλικά είναι εισαγώμενα, είναι υλικά που δεν χαλάνε στον χρόνο. Μια κούκλα μπορεί να ξεκινά από τα 500 ευρώ και να ανεβαίνει. Για παράδειγμα η μαμά που θηλάζει το μωρό, που είναι δύο κούκλες μαζί κοστίζει 1000 ευρώ. Το μέγεθος είναι αυτό που καθορίζει και την τιμή μιας κούκλας. Τα υλικά είναι τα ίδια είτε είναι μικρή είτε μεγάλη. 




Τι γίνεται στην περίπτωση που μια κούκλα βγει "ελαττωματική";
Πάει για πέταμα. Σε καμία περίπτωση δεν θα έδινα μια κούκλα ελαττωματική. Για να θεωρηθεί μια κούκλα ελαττωματική θα πρέπει να έχει έστω και ένα μικρό ψεγάδι, ένα σκάσιμο, μια τρύπα κτλ. Επίσης μπορεί κάτι να πάει στραβά στο βάψιμο να μην έχει απλωθεί καλά το ρουζ και να έχει στάμπα ή να είναι τόπους τόπους. 

                           «Ήθελα κάτι το ελληνικό. Έτσι τις ονόμασα Ερατώ»

Από που προήλθε η  ονομασία Ερατώ;
Ήταν το 2006 όταν έλαβα μέρος σε ένα παγκόσμιο διαγωνισμό πορσελάνινης κούκλας. Εκεί έλαβαν μέρος 180 χώρες. Δεν ήθελα να ακούγεται το δικό μου όνομα, ήθελα κάτι το ελληνικό. Έτσι τις ονόμασα Ερατώ.

Πώς λειτουργούν αυτοί οι διαγωνισμοί;
Ο Διαγωνισμός Χειροποίητης κούκλας γίνεται κάθε χρόνο. Εκεί οι τεχνίτες φτιάχνουν τις κούκλες και ελέγχονται από την επιτροπή. Η επιτροπή ελγεχει την τεχνική αλλά και το αν έχει γίνει η σωστή επιλογή περούκας, ματιών, η σωστή συναρμολόγηση κτλ. Μετά πηγαίνει ανά κατηγορίες. Οι κούκλες ταξινομούνται ανάλογα το είδος τους, αν δηλαδή είναι μοντέρνες ή αντίκες.

Εσείς πήρατε βραβείο; Φέτος θα πάτε σε κάποιο διαγωνισμό;
Ναι πήρα ένα βραβείο. Φέτος δεν πρόλαβα να λάβω μέρος στο διαγωνισμό γιατί ετοιμαζόμουν για κάποιες εσωτερικές εκθέσεις. Συνέπεσαν και δεν μπορούσα να πάω. [[PAGEBREAK]]

Πώς μπορεί κάποιος να μάθει να κατασκευάζει κούκλες;
Ο οποιοσδήποτε μπορεί να μάθει να κατασκευάζει κούκλες. Το μόνο που χρειάζεται είναι μεράκι και επιμονή. Θα μπορούσα να πω είναι και εύκολο. Όμως είναι ένα ακριβό χόμπυ. Και δεν λέω δουλειά αλλά χόμπυ.  

                           «Η κατασκευή της κούκλας είναι ένα ακριβό χόμπυ»

Υπάρχουν σχολές στην Ελλάδα όπου διδάσκεται η τέχνη της κούκλας; 
Υπάρχουν σεμινάρια κατασκευής πορσελάνινης κούκλας. Για παράδειγμα στο χώρο της κυρίας Πατρονικόλα λειτουργούν σεμινάρια. 2 φορές την εβδομάδα βρίσκομαι και εγώ εκεί μοιράζοντας τις γνώσεις μου και διδάσκοντας όσους θέλουν να μάθουν για την κούκλα. Το σεμινάριο είναι μια φορά την εβδομάδα και διαρκεί 3 ώρες. 

Τι ακριβώς κάνει κάποιος στο σεμινάριο;


Για αρχή φέρνουμε τους ενδιαφερόμενους σε επαφή με το υλικό. Πρέπει να μάθουν να το χειρίζονται. Στην συνέχεια και καθώς προχωράνε τα μαθήματα διαλέγουν μια μορφή και δουλεύουν πάνω σε αυτή. 





Υπάρχει ενδιαφέρον;
Έρχεται κόσμος. Αν και όπως σας είπα είναι λίγο ακριβό χόμπυ. Για να ασχοληθείς με την κατασκευή της πορσελάνινης κούκλας δεν θα πρέπει να έχεις άλλες υποχρεώσεις. Για το λόγο αυτό δεν έρχονται πολλά νέα παιδιά.

                                                      «Η πορσελάνη εκδικείται»

Πώς γίνεται ένα τόσο «σκληρό» υλικό να βγάζει τέτοια ζεστασιά, εκφραστικότητα και αν μου επιτρέπεται τρυφερότητα;

    

H πορσελάνη όταν είναι ωμή είναι πάρα μα πάρα πολύ μαλακιά. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να την δουλέψεις, να την τρίψεις κτλ επόμενως είναι πολύ εύκολο να της δώσεις και την κίνηση που θες. Όταν δε δουλεύεις με την πορσελάνη πρέπει να την κρατάς ούτε πολύ σφιχτά ούτε πολύ χαλαρά. Αν την σφίγγεις χωρίς να το κατάλαβεις μπορεί να κάνει κάποια χαρακιά την οποία δεν θα δεις εκείνη την στιγμή αλλά μετά το ψήσιμο. Για αυτό λέμε ότι η πορσελάνη εκδικείται. Αν την έχεις κακοποιήση δεν θα το δεις εκείνη τη στιγμή, θα στο δείξει η ίδια εκ των υστέρων. 


Υπήρξε κάποια κούκλα που δεν θέλατε να δώσετε;
Η αλήθεια είναι ότι δένομαι με όλες μου τις κούκλες. Καμία δεν θέλω να δίνω. Από τη μια λυπάμαι που της δίνω και από την άλλη χαίρομαι γιατί αυτό που κάνω και αγαπώ έχει ανταπόκριση. Υπάρχουν ανάμεικτα συναισθήματα. Τις κούκλες μου τις αγαπώ. Φανταστείτε ότι όταν τις φτιάχνω τους μιλάω, σαν σε μωρό. Νομίζω ότι θα μου απαντήσουν. 

Έχετε σκεφτεί να κάνετε ένα μουσείο κούκλας;
Κάτι τέτοιο δεν  μου έχει περάσει από το μυαλό. Αυτό όμως που θα θέλαμε να κάνουμε είναι ένα θέατρο κούκλας. Ήδη έχουμε φτιάξει διάφορους ήρωες παραμυθιών όπως για παράδειγμα την κοκκινοσκουφίτσα με την γιαγιά, τη χιονάτη. Ακόμα όμως μας λείπουν κάποιοι ήρωες για να ολοκληρωθεί αυτό το όνειρο.

Πώς αναγνωρίζει κάποιος την χειροποίητη πορσελάνινη κούκλα «Ερατώ»;
Η χειροποίητη πορσελάνινη κούκλα έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Στο πίσω μέρος του κεφαλιού της και κάτω από τα μαλλάκια της έχει την ημερομηνία κατασκευής. Όσο πιο παλιά τόσο πιο καλή, κάτι σαν το καλό κρασί. Γι αυτό και λέγονται και συλλεκτικές.

Σχόλια

Neutral avatar

Σχετικά άρθρα


Οι χορηγοί μας

Οι υποστηρικτές μας