Άγιοι Τριμιθιάς, Τ.Θ. 150, Λευκωσία 2671, Κύπρος
Cyprus
info@babyspace.com.cy
2015-10-30 20:06:20 +0200 Ο δεύτερος χρόνος της ζωής του παιδιού περιέχει πολλές και σημαντικές κατακτήσεις. Η ανάπτυξη του νηπίου 1-2 ετών

Η ανάπτυξη του νηπίου 1-2 ετών

Η ανάπτυξη του νηπίου 1-2 ετών 470 900
Οι κινητικές του δεξιότητες εξελίσσονται, η επικοινωνία του αποκτά έναρθρη μορφή, τα συναισθήματά του συνδέονται με όσα το περιβάλλουν. Το διαπροσωπικό στοιχείο εμφανίζεται και ο περίγυρος λαμβάνει την κοινωνική διάσταση της ενήλικης ζωή...

Σώμα
Σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε ως τώρα, η σωματική ανάπτυξη του παιδιού μετά την είσοδό του στο δεύτερο χρόνο της ζωής του δεν είναι τόσο θεαματική, που σημαίνει ότι το ύψος και το βάρος του δεν θα παρουσιάσουν σημαντική αύξηση. Για παράδειγμα, ενώ το μέσο ύψος του παιδιού στο τέλος του πρώτου έτους είναι 75 εκατοστά, στο τέλος του δεύτερου έτους το μέσο ύψος δεν ξεπερνά τα 85 εκατοστά. Από την άλλη, η αλλαγή στην εξωτερική εμφάνιση του παιδιού θα είναι εντυπωσιακή. Στο πρόσωπο και το σώμα του δεν θα υπάρχει πια το μωρό του κοντινού παρελθόντος. Οι γωνίες του προσώπου θα είναι πιο ευδιάκριτες, τα άκρα και ειδικά τα πόδια θα είναι πιο μυώδη (λόγω της έντονης κινητικότητας της περιόδου αυτής) και η κοιλίτσα δεν θα είναι πια τόσο πεταχτή. Ειδικά για το βάρος, το εύρος των διαστάσεων που βρίσκονται μέσα στο όριο του φυσιολογικού είναι πολύ μεγάλο.

Ρυθμοί ανάπτυξης
Οι διαστάσεις του σώματος καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από γενετικούς παράγοντες. Επιπλέον, ο ρυθμός ανάπτυξης στο ίδιο το άτομο δεν είναι σε όλες τις ηλικίες ομοιόμορφος. Οι ειδικοί εξηγούν ότι αν οι γονείς γνώριζαν ότι πολλοί διαφορετικοί ρυθμοί ανάπτυξης είναι φυσιολογικοί, θα απέφευγαν το άγχος, την αναστάτωση και τους προβληματισμούς που δημιουργεί αυτή ακριβώς η άγνοια. Ειδικά για τα ίδια τα παιδιά, η εικόνα που έχουν για το σώμα τους –για το βιοσωματικό τους είδωλο, όπως ονομάζεται- είναι καθοριστική για την ανάπτυξή τους. Η καλή θεώρηση του σώματος και της εμφάνισής τους χτίζεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Φράσεις όπως: "Κοίτα πόσο ψηλός είναι ο Γιωργάκης, ενώ εσύ...." και ανάλογες προτροπές που στηρίζονται στη βάση της σύγκρισης, είναι απολύτως λανθασμένες, γιατί δημιουργούν άγχος στα παιδιά, κακή αυτοεικόνα και άρα μειωμένη αυτοπεποίθηση.

Κίνηση
Ο μεγαλύτερος άθλος του παιδιού σε αυτή την ηλικία είναι ότι ξεκινά να κινείται μέσα στο χώρο και ότι υπερνικά επιτέλους την βαρύτητα. Έτσι, μπορεί και στέκεται όρθιο, στην αρχή διατηρώντας για λίγο την όρθια στάση, μέχρι που τελικά την κατακτά απόλυτα. Τα πρώτα του βήματα είναι πολύ πιθανό να γίνουν σε αυτή τη φάση, ωστόσο η μετάβαση από το μπουσούλημα στο βάδισμα δεν γίνεται από τη  μια στιγμή στην άλλη. Αυτή η διαδικασία θέλει χρόνο. Το παιδί αρχικά θα βάζει συχνά τις παλάμες του στο πάτωμα και θα τις πιέζει προς τα κάτω δίνοντας ώθηση στο σώμα του να σταθεί όρθιο, όχι πάντα με το αναμενόμενο αποτέλεσμα, που σημαίνει ότι οι πτώσεις θα είναι συχνές.  Το παιδί σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να αναγνωρίζει τους κινδύνους που υπάρχουν σε κάθε βήμα του μέσα στο σπίτι. Ένα διπλωμένο χαλί, τα σκαλοπάτια, μια κλίση στο δάπεδο είναι πολύ πιθανό να εμποδίσουν αυτές τις πρώτες προσπάθειες του παιδιού να περπατήσει και να προκαλέσουν ατυχήματα. 

Έλεγχος λεπτών κινήσεων
Σε αυτή τη φάση, οι κινήσεις των χεριών θα αρχίσουν να γίνονται πιο συντονισμένες. Λίγο μετά τα πρώτα του γενέθλια, δεν θα μπορεί ακόμη να πιάσει μικρά αντικείμενα με το δείκτη και τον αντίχειρα, ωστόσο θα μπορεί να πραγματοποιήσει μια μεγάλη γκάμα λεπτών χειρισμών, όπως να χτίζει πύργους με τουβλάκια, να πιάνει τη μπάλα ή άλλα αντικείμενα σε κίνηση, να στρέφει κουμπιά (ασφάλεια), να μουντζουρώνει, να τοποθετεί πασαλάκια στις υποδοχές τους (ασφάλεια)
Στην ηλικία των δυο ετών περίπου το παιδί αρχίζει να εκδηλώνει προτίμηση στη χρήση του δεξιού ή του αριστερού χεριού, ενώ δεν αποκλείεται να χρησιμοποιεί εξίσου και τα δυο.

Σκέψη και φαντασία
Το παιδί που μπαίνει στον δεύτερο χρόνο της ζωής του αρχίζει να βάζει σε μια τάξη όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω του. Μάλιστα, όχι μόνο αντιλαμβάνεται αλλά μπορεί και να επενεργεί στο περιβάλλον του. Η αντίληψη και η κινητική δράση γίνονται πιο διερευνητικές και το παιδί αρχίζει να πειραματίζεται πιο έντονα. Όταν έρχεται αντιμέτωπο με κάποιο πρόβλημα, τροποποιεί ενέργειες που έχει κατακτήσει ήδη για να το επιλύσει. Οι ενεργειές του δεν επαναλαμβάνονται τυχαία -όπως μέχρι τώρα- αλλά κάνει δοκιμές, συνδυασμούς κλπ. Παρακολουθώντας –και καταγράφοντας- τα αποτελέσματα. Με άλλα λόγια, το παιδί βάζει σε εφαρμογή την εφευρετικότητά του. Σε αυτή τη φάση μάλιστα, αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι τα αντικείμενα παραμένουν, ακόμη και αν το ίδιο δεν έχει οπτική επαφή μαζί τους. Για το μωρό των 6 μηνών κάτι που δεν φαίνεται, πολύ απλά δεν υπάρχει. Τώρα, η μονιμότητα των αντικειμένων αρχίζει και κατακτάται ως έννοια από το παιδί.

Η σχέση με τα αντικείμενα
Μετά τον πρώτο χρόνο, το παιδί θα αρχίσει να χρησιμοποιεί τα διάφορα αντικείμενα που βρίσκονται γύρω του. Για παράδειγμα, θα χρησιμοποιεί τη βούρτσα για να χτενιστεί, το ακουστικό για να μιλήσει στο τηλέφωνο. Επίσης, μετά την ηλικία του ενός έτους, θα μπορεί να ανακαλέσει τη θέση ενός αντικειμένου, ακόμη και αν έχει πολλές μέρες να το δει.
Σε αυτή τη φάση το παιδί γνωρίζει πολλά, όμως δεν μπορεί να εφαρμόσει τη γνώση στην πράξη, προλαμβάνοντας τις συνέπειες. Για παράδειγμα, μπορεί να γνωρίζει ότι οι πόρτες ανοίγουν και κλείνουν, όμως δεν είναι σε θέση να καταλάβει ότι μια πόρτα που κλείνει μπορεί να πιάσει το χέρι του με δυσάρεστες συνέπειες.

Γλώσσα
Οι πρώτες φωνούμενες λέξεις αρχίζουν και εμφανίζονται στο τέλος του πρώτου έτους και την αρχή του δεύτερου. Ο λόγος του παιδιού βέβαια συνεχίζει να είναι ελλειματικός, μονολεκτικός, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν καταλαβαίνει τη γλώσσα των μεγάλων. Είναι αποδεδειγμένο ότι κατανοεί πολλά περισσότερα από όσα εμείς οι ενήλικοι νομίζουμε. Αυτό φαίνεται από τη δυνατότητά του να ανταποκρίνεται σε όσα ακούει και να εκτελεί οδηγίες που του δίνονται προφορικά από τους μεγάλους, ακόμη και αρκετά πολύπλοκες. Το παιδί αναγνωρίζει τα ονόματα προσώπων και αντικειμένων του περιβάλλοντός του, σταδιακά αποπειράται να τα κατονομάσει και το καταφέρνει αποσπασματικά –με λόγο τηλεγραφικό- ενώ όσο πλησιάζει προς τα δεύτερα γενέθλια, ο λόγος θα γίνεται όλο και πιο συγκροτημένος και οι προτάσεις πιο μεγάλες (δυο έως τεσσάρων λέξεων).

Συναισθήματα
Το παιδί, σε αυτή την συγκλονιστική περίοδο της ζωής του, θα βιώσει όλη τη γκάμα των συναισθημάτων, από τα πιο θετικά μέχρι τα πιο αρνητικά. Αυτά έχουν μικρή διάρκεια, μεγάλη ένταση και μεταβάλλονται με τεράστια ευκολία. Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό όμως της ηλικιακής αυτής φάσης είναι ότι το παιδί των 2 ετών κατορθώνει να συνδέσει συγκεκριμένα συναισθήματα με συγκεκριμένα πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις. Η προσκόλληση λοιπόν που εξεδήλωνε στον πρώτο χρόνο της ζωής του προς την μαμά, τώρα (ειδικά μετά τον 18ο μήνα) θα επεκταθεί και σε άλλα πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος. Αυτά ακριβώς τα πρόσωπα με την συμπεριφορά και τη στάση τους απέναντι στο παιδί, θα διαδραματίσουν τεράστιο ρόλο στην διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού και θα καθορίσουν τον βαθμό εμπιστοσύνης που θα αναπτύξει το παιδί για τον κόσμο γύρω του. Ένα άλλο στοιχείο αυτής της περιόδου είναι ότι το παιδί σε αυτή τη φάση διερευνά ανεξάντλητα, τόσο τις δυνατότητές του, όσο και τα όρια που του θέτουν οι γονείς και οι ενήλικοι του περιβάλλοντός του. Οι αρνήσεις λοιπόν θα είναι συνεχείς και τις περισσότερες φορές αναίτιες. Ο αρνητισμός είναι σχεδόν αυτοσκοπός για το παιδί της ηλικίας των 2-3 ετών.

Κοινωνικότητα και φίλοι
Ο εγωκεντρισμός του παιδιού αυτής της ηλικίας και η αίσθηση που έχει ότι το ίδιο βρίσκεται στο κέντρο του κοντινού του περιβάλλοντος, είναι πολύ έντονα μετά το πρώτο έτος και γίνονται ακόμη εντονότερα καθώς οδεύει προς τα δεύτερα γενέθλιά του. Στην αρχή αυτής της φάσης λοιπόν, δεν μπορεί να ασχοληθεί με ομαδικά παιχνίδια. Θα μπορεί βέβαια να παίζει κοντά σε άλλα παιδιά, απολαμβάνοντας μάλιστα την παρουσία τους, όμως δεν θα μπορεί να παίξει μαζί τους παιχνίδια που απαιτούν συνεργασία, αφού το πιθανότερο είναι να προσπαθεί να αποσπάσει αντικείμενα από τα χέρια της παρέας του. Η μοιρασιά είναι μια λέξη που απουσιάζει από το λεξιλόγιο των παιδιών αυτής της ηλικίας και ο ανταγωνισμός θα είναι μεγάλος. Η κτητικότητα κυριαρχεί απόλυτα και μόνο με τον καλό χειρισμό των ενηλίκων (γονιών, δασκάλων) μπορεί να διατηρηθεί το κλίμα ηρεμίας σε μια ομήγυρη παιδιών ηλικίας 2 έως 3 ετών.

Μαρτυρία
«Όταν το παιδί μου έκλεισε τα δυο του χρόνια, αρχίσαμε να το αφήνουμε να βλέπει τηλεόραση λίγο πριν πάει για ύπνο. Βέβαια ήμασταν πολύ προσεκτικοί στην επιλογή των προγραμμάτων που έβλεπε. Παρόλα αυτά το παιδί φάνηκε να επηρεάζεται από τα τηλεοπτικά θεάματα αρνητικά. Το καταλάβαμε όταν άρχισε να ξυπνάει μέσα στη νύχτα και να κλαίει. Ο παιδίατρος μας εξήγησε ότι η τηλεθέαση πριν από τον ύπνο το επηρεάζει μόνο αρνητικά ακόμη και αν πρόκειται για κάποιο παιδικό, «αθώο» πρόγραμμα. Πριν τον ύπνο λοιπόν, το παιδί πρέπει να βρίσκεται σε ένα κλίμα χαλάρωσης. Αυτό επιτυγχάνεται με ένα ευχάριστο παραμύθι, μειωμένη άσκηση ή κινητικότητα και χαμηλό φωτισμό».

Σχόλια

Neutral avatar

Σχετικά άρθρα


Οι χορηγοί μας

Οι υποστηρικτές μας